Trakya Birlik’in 37 bin TL ayçiçeği fiyatı üreticileri hayal kırıklığına uğrattı

Uzunköprü Ziraat Odası Başkanı Cemal Durmaz, hasat dönemi başında ayçiçeği fiyatlarındaki dalgalanmayı ve Trakya Birlik’in son açıklamasını değerlendirerek üreticilerin karşılaştığı sıkıntılara dikkat çekti. Durmaz, “Ürününü erken dönemde açık piyasada satanların 39‑40 bin TL’den ödeme aldığı, Trakya Birlik’e güvenerek bekleten üreticinin ise 37 bin TL’den satmak zorunda kaldığı” şeklinde bir fark ortaya koydu.

Piyasa Dinamikleri ve Üreticinin Beklentisi

Hasadın ilk döneminde ayçiçeği fiyatları 39‑40 bin TL seviyelerine kadar yükseldi. Bu yükseliş, üreticilerin ton başına 38‑39 bin TL seviyelerinde bir fiyat beklentisi oluşturmasına yol açtı. Ancak Trakya Birlik, piyasa koşullarını takip ederek 37 bin TL olarak bir fiyat açıkladı ve bu rakam, üreticinin beklentisinin altında kaldı. Durmaz, “Bu fiyat üreticinin altına dinamit koydu” diyerek açıklamanın üreticiler üzerindeki olumsuz etkisini vurguladı.

Üreticilerin Karşılaştığı Maliyet Baskısı

Ayçiçeği üretim maliyetleri sadece mazot ve gübre gibi tarımsal girdilerle sınırlı değil. Durmaz, üreticilerin araç kirası, finansman maliyeti, aile giderleri gibi ek harcamalarla da mücadele ettiğini belirtti. “Çocuğu okuyan, borcu olan, arazi kirası ve paranın maliyetini de hesaba katmak gerekiyor” ifadeleri, maliyet yapısının karmaşıklığını ortaya koydu.

Bölgesel verim farklılıkları da maliyet üzerindeki baskıyı artırıyor. Kuraklık yaşayan bazı alanlarda dekara 120‑130 kg verim alınabildiği, yağış alan bölgelerde ise 200‑250 kg arasında değiştiği bildirildi. Bu farklılık, üreticilerin gelir beklentilerini doğrudan etkiliyor.

Birliklerin Rolü ve Üretici Hakları

Durmaz, birliklerin üreticilerin ortak sesi olması gerektiğini savunarak Trakya Birlik’in “üreticinin haklarını korumak için daha güçlü bir tutum sergilemesi” gerektiğini vurguladı. Özellikle ithalat kararları ve piyasa düzenlemeleri konusunda Tarım ve Ticaret Bakanlıklarıyla daha etkin görüşmeler yürütülmesinin önemi altı çizildi.

Çukobirlik’in ayçiçeği fiyatını 35 bin TL olarak açıklayıp daha sonra 37,5 bin TL seviyesine revize ettiği örnek, birliklerin fiyat müzakerelerinde daha agresif bir yaklaşım benimsemeleri gerektiğine işaret ediyor. Durmaz, “Trakya Birlik de üretici lehine daha yüksek bir fiyat için mücadele etmeli” diyerek benzer bir talepte bulundu.

Gelecek Sezon İçin Riskler ve Öneriler

Yüksek maliyetler, üreticileri daha düşük girdi kullanma ve tarımsal işlemleri azaltma yönüne itebilir. Bu durum, gelecek sezon verim kaybı riskini beraberinde getiriyor. Durmaz, üreticilerin “daha düşük maliyetli üretim yöntemlerine yönelmesi” halinde verim kaybı yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Üreticinin ekim kararları da açıklanan fiyatlardan etkilenebilir. Bu bağlamda, birliklerin sadece mevcut fiyatı değil, artan tüm maliyetleri göz önünde bulundurarak üreticiyi desteklemesi gerektiği vurgulandı. “Bütün kurumlarla birlikte hareket etmek, üreticinin derdini birlikte anlatmak sonuç alabilir” diyerek, ziraat odaları, üretici örgütleri ve ilgili bakanlıkların ortak bir tutum sergilemesi çağrısı yapıldı.

Sektörel Bağlam ve Piyasa Etkileri

Ayçiçeği, yağlı tohum segmentinde önemli bir yer tutuyor ve fiyat dalgalanmaları sektörel dengeyi etkiliyor. Trakya Birlik’in düşük fiyat açıklaması, hem üreticilerin gelirini hem de bölgesel tarımsal istikrarı sarsma potansiyeline sahip. Üreticilerin maliyet baskısı ve düşük fiyatların bir araya gelmesi, sektörde üretim miktarının azalmasına yol açabilir.

Durmaz’ın değerlendirmelerine göre, birliklerin daha güçlü bir savunuculuk rolü üstlenmesi, hem üreticilerin haklarını koruyacak hem de piyasa düzeninin sağlıklı işlemesine katkı sağlayacak. Bu bağlamda, üreticilerin “altına dinamit koyan” fiyatların önüne geçmek, uzun vadeli tarımsal sürdürülebilirlik açısından kritik.

Sonuç olarak, Trakya Birlik’in 37 bin TL fiyatı, üreticilerin beklentisinin çok altında kalmış ve sektörde bir gerilim yaratmıştır. Üreticilerin maliyetleri, fiyat beklentileri ve birliklerin savunuculuk görevleri arasındaki denge, önümüzdeki sezonun başarısını belirleyecek temel faktörler arasında yer alıyor.