Türk Somonu İhracatında 9 Aylık Rekor: Rusya En Büyük Pazar Oldu

Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) tarafından açıklanan son verilere göre, Türkiye’nin 2026 yılı ocak‑eylül döneminde somon ihracatı hem miktar hem de değer açısından rekor seviyelere ulaştı. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla %17 artış gösteren ihracat, ülke ekonomisine önemli bir katkı sağladı.

Rekor İhracat Performansı

2026’nın ilk dokuz ayında Türkiye, toplam 65.302 ton somon ihraç ederek bir önceki yılın 55.729 ton ihracatını geride bıraktı. Bu hacim artışı, ihracat gelirinde de aynı oranda bir yükselişle 431.167.051 $’lık bir tutara dönüştü. Geçen yıl aynı dönemde elde edilen 368.877.760 $ gelir, bu yılki rakamın altında kaldı. Böylece hem tonaj hem de ciro açısından %17’lik bir büyüme gerçekleşti.

Başlıca Pazarlar ve Gelir Dağılımı

Türk somonunun en fazla satıldığı ülke kesinlikle Rusya oldu. Rusya’ya yapılan ihracatın değeri 288.463.723 $ iken, ikinci sırada Belarus 60.072.085 $ ve üçüncü sırada Vietnam 17.777.796 $ olarak belirlendi. Toplam 37 ülke, Türkiye’nin somon pazarındaki alıcı kitlesini oluşturuyor.

Uzman Görüşleri ve Sektörel Analiz

DKİB Su Ürünleri Sektör Komitesi Başkanı Hasan Kuzuoğlu, ihracatın hem miktar hem de değer olarak “önemli bir artış” gösterdiğini vurguladı. Kuzuoğlu, “Türk somonu, yurt dışı talebinde her geçen yıl artış göstermekte ve sektörümüz bu performanstan memnun. Pazar çeşitliliği arayışımız sürüyor” diyerek mevcut pazarların güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Uzman, özellikle Uzak Doğu ve diğer alternatif pazarlarda marka bilinirliğinin artırılmasına yönelik çalışmaların devam ettiğini ekledi. Bu strateji, ihracatın tek bir bölgeye bağımlı kalmasını önleyerek risk dağılımını iyileştirmeyi hedefliyor.

Ekonomik ve Sektörel Etkiler

Somon ihracatındaki bu yükseliş, Karadeniz bölgesindeki balıkçılık ve akvakültür işletmelerine doğrudan fayda sağladı. Artan dış talep, yerel çiftliklerin üretim kapasitesini genişletme ve istihdamı artırma yönünde teşvikler oluşturdu. Ayrıca, yüksek değerli bir deniz ürününün ihracatı, döviz gelirlerinin güçlenmesine katkı sağlayarak cari dengeye olumlu yansımalar getirebilir.

Gelecek Projeksiyonları ve Hedefler

Kuzuoğlu, yıl sonu ihracat rakamlarının da “olumlu seviyede” gerçekleşmesini beklediklerini belirterek, “Türk somonu artık uluslararası pazarlarda kendini kanıtlamış bir ürün. Önümüzdeki süreçte hem mevcut pazarlardaki payımızı artırmayı hem de yeni ülkelere ulaşarak ihracatımızı çeşitlendirmeyi hedefliyoruz” şeklinde bir vizyon sundu.

Bu çerçevede, sektör temsilcileri yeni pazarlara giriş için ticaret delegasyonları, tanıtım fuarları ve iş birliği anlaşmaları gibi faaliyetleri artırmayı planlıyor. Rekor ihracatın sürdürülebilir bir büyüme trendine dönüşebilmesi için kalite standartlarının yükseltilmesi ve sürdürülebilir akvakültür uygulamalarının yaygınlaştırılması da kritik öneme sahip.

Sektörel Bağlam ve Piyasa Dinamikleri

Türkiye, son yıllarda akvakültür yatırımlarını hızlandırarak Karadeniz’in iç sularında başlayan üretim sürecini, deniz kafeslerine aktararak verimliliği artırdı. Bu model, hem maliyet avantajı sağladı hem de ürün kalitesini yükselterek uluslararası rekabet gücünü pekiştirdi.

Rusya, Belarus ve Vietnam gibi farklı coğrafyalara yönelik ihracatın artması, Türk somonunun farklı damak tatları ve pazar gereksinimlerine uyum sağlayabildiğini gösteriyor. Pazar çeşitliliğinin ön planda tutulması, dış ticaret risklerini azaltırken, sektörel istikrarı da destekliyor.

Sonuç olarak, 2026’nın ilk dokuz ayında kaydedilen somon ihracatı rekoru, Türkiye’nin deniz ürünleri ihracatında yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor. Uzmanların öngördüğü gibi, mevcut pazarların derinleştirilmesi ve yeni pazarlara açılma çabalarının başarılı olması halinde, somon ihracatı önümüzdeki yıllarda da büyüme eğilimini sürdürebilir.